Besarabskie wypominki

Ostatnie dni października zdominowane są przygotowaniami do obchodu Dnia Wszystkich Świętych. Jest to też okres kiedy w naszych umysłach i sercach często goszczą Ci nasi najbliżsi, którzy związani są więzami rodzinnymi, często przyjacielskimi czy sąsiedzkimi. Jak sięgam pamięcią wstecz, to w tym czasie polecamy swoich najbliższych w intencjach mszalnych i wypominkach. Na karteczkach wymieniamy osoby , które polecamy w modlitwach. To ich dobrze pamiętamy. To symboliczny przejaw naszej " miłości " i żywotnej pamięci. Wpisując nazwiska na karteczkę, widzimy ich twarze, uczynki i dobro , które nam okazywali. Czasem są to obrazy bardzo wyraźne, ale bywa też i tak, że w zakamarkach pamięci tkwią jeszcze zarysy tych, którzy odeszli dużo wcześniej. To być może nasze babcie i prababcie, dziadkowie i pradziadkowie. Ostatnimi czasy to także niestety coraz młodsi rodzice.

Kiedy będziemy zapalać symboliczne światełko dla ich upamiętnienia i polecać ich dusze Panu Bogu, to nie zapominajmy też o tych, którym nikt nie zapali żadnej świeczki , nie położy na ich mogile nawet zwykłego polnego kwiatka. Takich nieznanych grobów są tysiące. Podobnie wielka liczba zapomnianych cmentarzy, straszy swym wyglądem. Często zarośnięte, zakrzaczone z resztkami kopczyków skrywających prochy zmarłych. Takim miejscem jest zapewne cmentarz w Anówce, na pograniczu Ukrainy i Mołdawii. W okresie drugiej wojny zmarło tam na "akermańskich stepach około 50 Miłkowian" a ich prochy spoczywają na miejscowym cmentarzu..

Nawet gdybyśmy chcieli w sposób humanitarny zadbać o ten cmentarz, jest to dzisiaj z racji wojny zupełnie niemożliwe.

Za Janem Kucą, na podstawie jego książki " Miłków Niezapomniana Wieś " str. 112, pozwalam sobie przytoczyć nazwiska tych, których los skazał na pozostawienie swoich doczesnych szczątków, hen daleko od miejsca urodzenia.

Cieplicki Jan, " Giberanka " Anna, Gancarz Magdalena, Jakubiec / muzykant /, Kozian Włodzimierz, Lichacz Jan, Lichacz Mirosław -syn Jana, Lichacz Anastazja, Lichacz Stanisława, Lis Piotr, Maślanka Wasyl, Maślanka Katarzyna, Maślanka Mikołaj, Maślanka Maria, Maślanka Stefania, Marchewka Katarzyna, Nieckarz Maria " Polka ", Nieckarz Anna / z domu Witko /, Nieckarz Wojciech, Nieckarz Michał, Nieckarz Tadeusz, Nieckarz Janina, Nieckarz Stefania, Osiowy Michał, Ożański Jerzy, Pipka, Purcha Maria, Ruczkal Maria, Samagajski Teodor, Stupak Piotr, Winiarz Rozalia, Witko Agnieszka, Wakszyński Jerzy, Wakszyński - żona Jana Wakszyńskiego, Wakszyński - syn, Wakszyński -syn, Zając Jadwiga, Zając Maria - Franciszka, Zając Aleksander , Zając Piotr. Nie sa to wszystkie nazwiska. Z tego co wiem to rodzina Wawrejków postawiła krzyż na grobie członka swej rodziny. Nie wszystkie nazwiska dało się odszukać. Tych NN również otoczmy pamięcią i modlitwą.

Przyczyny śmierci były różnorakie. Panujący tyfus zabrał sporo dzieci i osób starszych. Przykład 22 - letniego Michała Osiowego, który w Besarabii poślubił Franciszke Jabłońską, a następnie w wyniku tyfusu spoczął na miejscowym cmentarzu, pokazuje , że tej zarazie nie sprostały także organizmy ludzi młodych. Sporo młodziezy zginęło od bomb i niewybuchów. Dwukrotne starcia wojenne Sowietów i Niemców zebrały swoje żniwo.

Uczestnicząc w uroczystościach Wszystkich Świętych i " Zaduszkach pamiętajmy o nich. Bo jak nie my to kto???

Przy naszych drogach znajduje się mnóstwo krzyży. Jednak nasza kultura nie pozwala o nich zapomnieć. Często jakaś plastikowa namiastka kwiatów świadczy o tym ,że o tych miejscach pamiętamy. Ze względów pożarowych nie zalecamy takiego upamiętniania.

Zdjęcie przedstawia krzyż przy leśnej drodze w okolicach Miłkowa. Jak widać jest otoczony pamięcią, chociaż spoczywająca tam osoba określona jest jako NN. Zdjęcie z kolekcji Wojciecha Hołubka. Wojtku dziękujemy.