Wojna i ludzie

Przygotowania do wystawy archiwalnych zdjęć, którą uczestnicy ostatniej mszy odpustowej mogli obejrzeć na placu Mateczki pozwoliły zgromadzić sporo materiału. Zdjęcia przedstawiały ludzi wielu zawodów, różne epoki historyczne, oraz ich status społeczny. Historia niezbicie dowodzi, że Miłków, zwłaszcza w latach przed i po I wojnie światowej był wsią biedną. Szczególnie początek XVIII wieku dał się mieszkańcom mocno we znaki. Pojawiały się burze z gradem niszczące wszystko dookoła. Do tego plaga szarańczy oraz przemarsze różnych wojsk przyczyniały się do zubożenia wsi. Do tego zobowiązania pańszczyźniane powodowały chęć ucieczki z tych terenów. W owym okresie z okolicznych wsi na Podole i Wołyń uciekło sporo chłopów.

Panowanie Austrii w czasie rozbiorów Polski to okres gdzie powoli Galicja zaczyna budzić się do życia. Powstają pierwsze publiczne szkoły finansowane przez zaborcę, następuje bardzo powolne ożywienie gospodarcze. W tym okresie toczono liczne bitwy i wojenki. Trzon zwykłych żołnierzy stanowiły pobory z ziem polskich. Bardzo często niepiśmienni chłopi byli wysyłani tam gdzie było największe zagrożenie. Austriacy z premedytacją i pełną świadomością kierowali żołnierzy z terenów należących do Polski na dalekie rubieże. Tak było w przypadku Kotła Bałkańskiego w okresie I wojny światowej. Sporo mieszkańców z naszych terenów, a także samego Miłkowa poczuło to na własnej skórze. Nie wiem, czy w stosunku do biednych ludzi mogę w tym momencie użyć określenia " mięso armatnie ". Ci, którym dane było wrócić opowiadali , że potężny głód w bałkańskich górach dziesiątkował zasoby ludzkie. Do tego spore żniwo zebrała " hiszpanka ". Wielu z naszych ludzi już nigdy stamtąd nie wróciło.

Inny był los żołnierzy wcielonych do armii Franciszka Józefa, którzy posiadali chociażby podstawowe wykształcenie i jako taką znajomość rzemiosła wojennego. Takim przykładem był Michał Purgal , który w austriackim wojsku pełnił funkcje plutonowego. Na zdjęciu widzimy go w mundurze / chyba wyjściowym /. Wygląda

to całkiem sympatycznie. To jednak tylko zdjęcie. Jak było na froncie tego nie wiemy?

Drugie zdjęcie przedstawia być może piechura, który powrócił z wojny i stanął do fotografii ze swoja żoną. Jakby dwa światy. Ludzie, z tej samej okolicy czyli z Miłkowa, być może niedalecy sąsiedzi?

Warto zwrócić uwagę na fakt ubrania przez kobietę świątecznego stroju. W parze z tym nie idzie obuwie. Nędza i bieda powoduje, że kobieta stoi boso. Oboje zresztą przystojni ludzie, Zwłaszcza ją cechowała uroda. Twarz przedstawia piękne rysy. Tak to wyglądało w dawnych czasach.

Często jestem świadkiem zakupów obuwia dla dzieci i młodzieży. Eskalacja żądań w stosunku do rodziców jest olbrzymia. Adidas i inne znane marki to minimum na początek. Czy rodzica stać czy nie, nie ma to dla nich znaczenia. Dla mnie jest to niezrozumiałe. W swoim dość długim życiu widziałem wiele. Pamiętam lata powojenne gdy niektórzy uczniowie zaraz po wojnie chodzili boso do szkoły. Nikt nikomu tego nie wymawiał. Rozumieliśmy tragizm wojny i jej następstwa. Dzisiaj taką osobę by natychmiast zhejtowano. Może warto wracać czasami do przeszłości i pokazywać młodym ludziom jak to dawniej wyglądało i jaka empatia w tamtych czasach panowała?

Wydaje mi się, że dobrą lekcją historii będzie wędrówka po miłkowskiej ścieżce. W towarzystwie nauczyciela historii, bądź ludzi z wiedzą o tym miejscu, być może młodzi ludzie dojrzą wówczas bardziej okrucieństwa wojny i w swym dalszym życiu uczynią wszystko by do nich nie dopuszczać. Daj Boże....

Pana Andrzeja Olejniczaka - historyka prosimy o ewentualne uwagi o ubiorze mężczyzny piechura.